1 соток бакча: сууну үнөмдөп чакан бакча түзүү
1 соток бакча: бул болжол менен 100 м² жер. Мисалы: 10 м × 10 м. Мындай чакан жерге жашылча, көк чөп, помидор, бадыраң же үй-бүлөгө керектүү өсүмдүктөрдү өстүрсө болот.
Эске алыңыз
Бакча түзүүнүн эң маанилүү суроосу — суу. Сууну алдын ала эсептеп, идиш, шланг жана тамчылатып сугаруу лентасын туура пландасаңыз, бакчаны кармоо жеңилирээк болот.
1. Жерди даярдоо
- Жерди казып, чоң таштарды жана тамырларды тазалаңыз.
- Топурак өтө катуу болсо, аны жумшартыңыз.
- Мүмкүн болсо, кык же компост кошуңуз.
- Жерди түздөп, катарлар кайсы жакка түшөрүн белгилеңиз.
2. Суу керектөөсүн кантип эсептейбиз?
Тамчылатып сугарууда суу түздөн-түз өсүмдүктүн түбүнө берилет. Ошондуктан суу арык менен сугарганга караганда азыраак королот.
Жөнөкөй эсеп
1 соток бакчага орточо эсеп менен күнүнө 150–250 литр суу керек болушу мүмкүн. Өтө ысык күндөрү бул көлөм 250–350 литрге чейин жетиши мүмкүн.
| Аба ырайы | 1 сотокко күнүнө суу |
|---|---|
| Салкын күндөр | 100–150 литр |
| Жайкы кадимки күн | 150–250 литр |
| Өтө ысык күндөр | 250–350 литр |
3. Суу идиши канча литр болушу керек?
Эгер күнүнө болжол менен 200 литр суу керек болсо:
- 500 литрлик идиш: болжол менен 2 күнгө жетет.
- 1000 литрлик идиш: болжол менен 4–5 күнгө жетет.
- 2000 литрлик идиш: болжол менен 8–10 күнгө жетет.
Практикалык сунуш
1 соток бакча үчүн эң ыңгайлуу баштапкы вариант: 1000 литрлик идиш. Ал өтө чоң эмес, бирок бир нече күнгө суу сактоого жетет.
4. Тамчылатып сугаруу үчүн эмне керек?
Кыргызстанда тамчылатып сугаруу үчүн керектүү нерселерди базардан, курулуш дүкөндөрүнөн же онлайн жарнамалардан табууга болот. Эң жөнөкөй система үчүн төмөнкүлөр жетиштүү:
- 500–1000 литрлик суу идиши;
- 16 мм тамчылатып сугаруу лентасы;
- негизги шланг же суу түтүгү;
- кичине кран;
- жөнөкөй фильтр же тор фильтр;
- туташтыргычтар;
- лентанын аягын жабуучу бөлүк.
Болжолдуу лента көлөмү
Эгер бакча 10 м × 10 м болсо, 5–7 катар жасаса болот. Ар бир катар 10 метр болсо, жалпы 50–70 метр тамчылатып сугаруу лентасы керек болот.
5. Жөнөкөй схема
Төмөнкү схема 1 соток бакчаны жөнөкөй пландаштырууга жардам берет.
Суу идиши бакчадан бир аз жогору турса, суу лентага жакшыраак жүрөт. Мүмкүн болсо идишти 0.5–1 метр бийиктикке коюңуз.
6. Эң жакшы кеңештер
- Сууну эртең менен же кечинде бериңиз.
- Топурактын үстүн саман же чөп менен жаап койсоңуз, ным жакшы сакталат.
- Фильтр колдонсоңуз, лента бат бүтөлүп калбайт.
- Өсүмдүктөрдү күн сайын байкап туруңуз.
- Биринчи жылы кичине баштап, кийин кеңейтүү оңой.
Кыскача
1 соток бакча үчүн баштапкы вариант:
1000 литрлик идиш + 50–70 метр тамчылатып сугаруу лентасы +
5–7 катар жашылча + күнүнө болжол менен 150–250 литр суу.